Freon je naziv za više vrsta plinova koji se prvenstveno upotrebljavaju u klima uređajimakao r ashladni medij. Freoni su inertni plinovi, nereaktivni s drugim tvarima, pa su tako i najštetniji s obzirom da zbog nemogućnosti razgradnje ostaju nepromjenjene kemijske strukture i dižu se visoko u atmosferu.

Podejljeni su prema kemijskom sastavu, ekološkim faktorima te vrsti uređaja u kojima se koriste.

Prije desetak godina korišteni su klorofluorovodici (CFC) - poznatiji kao  R-11, R-12, R-502 i hidroklorofluorougljici (HCFC) - od kojih je najzastupljeniji R-22. Zbog svojih neekoloških osobina ovi freoni se polako izbacuju iz upotrebe.

Freon R-12 Freon 12 ili R-12 (Dihlordifluormetan), kemijske oznake oznake CCl2F2 je najčešće upotrebljavan plin CFC tipa, i nekada je bio osnovni plinu rashladnim sistemima, ali i kao sredstvo za čišćenje, pogonsko sredstvo u bocama pod pritiskom (razni sprejevi). Upotreba freona 12 se zabranjena zbog velikog utjecaja na ozonski omotač.

Freon R-22 Freon 22 ili R-22 (Hlordifluormetan) kemijske oznake CHClF2 je sličan plinu R-12, ali umjesto jednog atoma hklora ima atom vodonika. Upotrebljava se u kućnim i komercijalnim sistemima i to je prva pogodna zamjena za R-12, jer je njegov utjecaj na omotač samo 10% utjecaja R-12. I on se polako izbacuje iz upotrebe zbog ekoloških osobina, na našim područjima sastupljen u starijim uređajima.

Freon R-134a 1,1,1,2-Tetrafluoretan, ili R-134a (Genetron 134a, Freon 134a ili HFC-134a), kemijske oznake je CH2FCF3, je haloalkansko rashladno sredstvo koje nema utjcaj na ozonski omotač kao prethodna dva. Predstavlja zamenu za R-12, ali i njegovom neekološkom nasledniku R-22 i od 1990. god. se sve više upotrebljava u rashladnim krugovima. Koristi se u svim sistemima gdje se koristio R-22, automobilskim klima sistemima, ali je i standard u pokretnim klima uređajima. R-134a spada u grupu Haloalkana koji nemaju klora u svom sastavu, klor je kompletno zamenjen atomima vodika. Zbog male veličine molekula sklon je curenju na poroznim spojevima cijevi. Posljednjih 10 godina, koncentracija R-134a se znatno povećala u zemljinoj atmosferi, s predviđanjima da će se i dalje povećavati. Iako nema uticaja na uništenje ozonskog omotača, ima znatan uticaj na globalno zagrijavanje kao staklenički plin kao i uticaj na pojavu kiselih kiša. Iako je ekološki plin, u poslednje vreme se i R-134a zamenjuje sa freonom koji nema negativnih utjecaja na okolinu - R-744 ili obični ugljen dioksid i sa izobutanom R-600а. Izobutani zahtevaju totalno drugačiju servisnu opremu.

Freon R-407c spada u grupu HFC gasova kao i R-134a, koristi se u tipovima uređajima gdje i R-22 (R-22 se može ubaciti u sisteme koji su predviđeni za R-407c, ali obrnuto ne važi, jer ulje u kompresoru nije istog sastava). Sličnih je performansi kao i R-22, samo što spada u ekološke gasove. Ovaj gas se ne može dopunjavati pa je zato skuplji redovan servis (od npr. uređaja koji koriste R-22), kada se u ceo sistem ubacuje novi gas.

Freon R-410a spada u grupu HFC gasova kao i R-134a, koristi se u tipovima uređajima gde i R-22. Poseduje veći kapacitet hlađenja i radi na dosta većem pritisku nego R-22 (čak do 60 bara, pa se zbog toga ne smeju koristiti tankozidne cevi). Za dobar rad uredjaja potreban je vakum u sistemu jer se vlaga sa ovim freonom veže i do 100% više nego kod R-22 freona. Sistem se normalno može dopunjavati.

R-600 je najnovija generacija plina za rashladne uređaje izuzetno je eкsplozivan i u tim instalacijama nema varenja vec se koriste specijalni alati za spajanje…

R-600a Izobutan ima formulu C4H10, iako je zapaljiv i eksplozivan rashladni sistemi pune se vrlo malom količinom izobutana R-600a koji je ekološki prihvatljiviji čak i od R-134a.

R-610 za kućne aparate Za razliku od nas, Europska unija inzistira isključivo na klimama, koje se prave sa ekološkim freonom.

poseban alat za R407,R410 i R600.

Pritisci freona pri zadanim temperaturama isparavanja.

Bookmark